Actuele berekeningen onthullen de impact van een zombillion op financiële modellen

De term ‘zombillion’ duikt steeds vaker op in discussies over economie en financiën, vaak als een schrikbeeld van een economische situatie waarin een groot aantal bedrijven, ondanks zwakke fundamenten, kunstmatig in leven worden gehouden. Dit kan gebeuren door bijvoorbeeld extreem lage rentetarieven, overheidssteun of creatieve boekhouding. Het gevolg is een vertekend beeld van de werkelijke economische gezondheid en een potentieel risico op een harde landing wanneer de steun wegvalt. De impact van een dergelijke situatie op financiële modellen is aanzienlijk en vereist gedegen analyse.

Het is cruciaal om te begrijpen dat een ‘zombillion’ niet simpelweg een grote hoeveelheid bedrijven betreft, maar specifiek gaat om ondernemingen die nauwelijks in staat zijn om hun schulden af te lossen met hun huidige winsten. Zij zijn afhankelijk van voortdurende injecties van kapitaal om te overleven, wat de efficiënte allocatie van middelen belemmert en innovatie kan verstikken. De complexiteit van het identificeren van dergelijke bedrijven maakt een accurate beoordeling van de economische risico's des te moeilijker. De invloed van een dergelijke situatie reikt verder dan alleen de betrokken bedrijven; het heeft consequenties voor de gehele financiële sector en de reële economie.

De Oorsprong en Ontwikkeling van het 'Zombillion' Fenomeen

Het concept van ‘zombiebedrijven’ is niet nieuw. Al sinds de financiële crisis van 2008 is er sprake van een toename van bedrijven die, door uitzonderlijke maatregelen van centrale banken en overheden, van de ondergang zijn gered. Deze bedrijven, vaak met een lage productiviteit en hoge schuldenlast, zijn blijven voortbestaan in plaats van te worden gesaneerd. Na de corona pandemie, met de enorme stimulanspakketten die overheden wereldwijd uitrolden, is dit fenomeen aanzienlijk verergerd. De lage rentevoeten en de diverse steunmaatregelen hebben ervoor gezorgd dat veel bedrijven die anders failliet zouden zijn gegaan, kunstmatig in leven zijn gehouden. Dit heeft geleid tot een situatie waarin een significant deel van de economie bestaat uit deze ‘zombiebedrijven’, vandaar de term ‘zombillion’. Het negeren van deze ontwikkeling kan leiden tot structurele problemen in de economie, waaronder verminderde investeringen, lagere productiviteitsgroei en een verhoogd risico op financiële instabiliteit.

De Rol van Centrale Banken en Overheidsbeleid

Centrale banken, met hun focus op het handhaven van financiële stabiliteit en het stimuleren van economische groei, hebben vaak een cruciale rol gespeeld in het in leven houden van zombiebedrijven. Door het verlagen van de rentevoeten en het implementeren van kwantitatieve versoepeling (QE) hebben zij de kosten van schuld afname voor bedrijven, waardoor het voor hen gemakkelijker is geworden om hun schulden te herfinancieren en te voorkomen dat ze failliet gaan. Dit beleid is echter niet zonder gevolgen. Het stimuleert bedrijven met zwakke fundamenten om door te gaan, waardoor de efficiënte allocatie van kapitaal wordt belemmerd. Overheidssteun, zoals belastingvoordelen, subsidies en leningen, heeft een vergelijkbaar effect. Hoewel bedoeld om banen te redden en de economie te ondersteunen, kan het ook leiden tot het in stand houden van inefficiënte bedrijven en het vertragen van de noodzakelijke structurele aanpassingen.

De tabel hierboven geeft een indicatie van de groeiende prevalentie van zombiebedrijven over de afgelopen jaren. De cijfers zijn schattingen en kunnen variëren afhankelijk van de gebruikte definities en methodologie, maar de trend is duidelijk: het aantal bedrijven dat afhankelijk is van kunstmatige steun om te overleven, neemt toe.

De Impact op Financiële Modellen

Traditionele financiële modellen, die vaak gebaseerd zijn op aannames over winstgevendheid, schuldenaflossingscapaciteit en risico-inschatting, zijn niet altijd toegerust om de impact van een ‘zombillion’ correct weer te geven. Deze modellen houden er doorgaans geen rekening mee dat een aanzienlijk deel van de economie bestaat uit bedrijven die feitelijk niet levensvatbaar zijn zonder voortdurende steun. Dit kan leiden tot een onderschatting van de systematische risico’s en een overschatting van de economische groei. Het is essentieel om financiële modellen aan te passen om rekening te houden met het bestaan van zombiebedrijven en de potentiële gevolgen van een plotselinge sanering.

De Beperkingen van Traditionele Risicobeoordeling

Traditionele risicobeoordeling, zoals credit scoring en stresstests, vertrouwt sterk op historische gegevens en financiële ratio's. Echter, in een omgeving waarin een groot aantal bedrijven kunstmatig in leven wordt gehouden, zijn deze gegevens mogelijk niet representatief voor de werkelijke risico's. Zombiebedrijven kunnen bijvoorbeeld kunstmatig hoge ratings behouden door creatieve boekhouding of overheidsgaranties. Dit kan leiden tot een verkeerde prijsstelling van risico's en een onjuiste allocatie van kapitaal. Daarnaast is het moeilijk om de kwantitatieve impact van een plotselinge sanering van zombiebedrijven te voorspellen, aangezien dit een domino-effect kan veroorzaken en leiden tot een vertrouwenscrisis.

• Het onderschatten van het systematische risico.
• De verkeerde prijsstelling van risico's door kunstmatige ratings.
• De onzekerheid over de impact van een plotselinge sanering.
• De noodzaak voor meer scenario-analyse en stresstests.

Financiële instellingen moeten hun risicobeoordelingsmethoden herzien en aanvullende scenario-analyses uitvoeren om de potentiële impact van een 'zombillion' te begrijpen. Dit omvat het modelleren van de gevolgen van een plotselinge stijging van de rentevoeten, het wegvallen van overheidssteun en een toename van het aantal faillissementen.

De Geografische Spreiding van Zombiebedrijven

Het fenomeen van zombiebedrijven is niet beperkt tot één land of regio. Het komt voor in zowel ontwikkelde economieën als opkomende markten, hoewel de omvang en de oorzaken kunnen verschillen. In Japan, bijvoorbeeld, heeft een lange periode van lage rentevoeten en een cultuur van levenslange werkgelegenheid geleid tot een groot aantal zombiebedrijven. Ook in Europa, met name in landen die zwaar zijn getroffen door de eurocrisis, is er sprake van een aanzienlijk aantal bedrijven dat afhankelijk is van kunstmatige steun. In de Verenigde Staten is het probleem minder ernstig, maar ook daar is een toename van zombiebedrijven te observeren, vooral na de corona pandemie.

Vergelijking tussen Verschillende Economieën

De prevalentie van zombiebedrijven hangt sterk samen met het economisch beleid en de structurele kenmerken van een land. In landen met een sterke sociale zekerheid en een hoge mate van overheidsinterventie is de kans groter dat zombiebedrijven in leven worden gehouden. Aan de andere kant kunnen landen met een meer flexibele arbeidsmarkt en een minder strenge regelgeving sneller bedrijven laten failliet gaan, waardoor het aantal zombiebedrijven beperkt blijft. Het is belangrijk op te merken dat het in leven houden van zombiebedrijven niet altijd negatief is. In sommige gevallen kan het tijdelijk banen redden en sociale onrust voorkomen. Echter, op de lange termijn kan het leiden tot een vermindering van de economische efficiëntie en een verhoogd risico op financiële instabiliteit.

1. Japan: Hoge prevalentie door lange periode van lage rente en cultuur van levenslange werkgelegenheid.
2. Europa: Aanzienlijk aantal, vooral in landen getroffen door de eurocrisis.
3. Verenigde Staten: Toename na de corona pandemie, maar minder ernstig dan in Japan en Europa.
4. Opkomende Markten: Probleem aanwezig, maar vaak gerelateerd aan structurele zwakheden.

Deze lijst geeft een indicatie van de geografische spreiding van zombiebedrijven en de factoren die bijdragen aan het probleem. Het is belangrijk om te benadrukken dat de situatie per land verschilt en dat er geen one-size-fits-all oplossing is.

De Langetermijngevolgen voor Innovatie en Productiviteit

Een ‘zombillion’ heeft niet alleen gevolgen voor de financiële stabiliteit, maar ook voor de innovatie en productiviteitsgroei. Zombiebedrijven concurreren met gezonde bedrijven en belemmeren de efficiënte allocatie van middelen. Zij investeren doorgaans minder in onderzoek en ontwikkeling en zijn minder geneigd om nieuwe technologieën te adopteren. Dit kan leiden tot een vertraging van de technologische vooruitgang en een vermindering van de totale factorproductiviteit. Het in leven houden van zombiebedrijven creëert een ongelijk speelveld en ontmoedigt ondernemerschap en innovatie.

Wanneer kapitaal wordt vastgehouden in niet-productieve bedrijven, is er minder beschikbaar voor investeringen in nieuwe, innovatieve ondernemingen. Dit remt de economische groei en kan leiden tot een verlies van concurrentievermogen. Het is daarom essentieel om een omgeving te creëren die innovatie stimuleert en de allocatie van kapitaal naar de meest veelbelovende projecten bevordert. Dit vereist een proactieve aanpak, waarbij zombiebedrijven worden gesaneerd en kapitaal wordt vrijgemaakt voor nieuwe, levensvatbare ondernemingen.

Nieuwe Benaderingen voor het Identificeren en Aanpakken van Zombiebedrijven

Het identificeren van zombiebedrijven is een uitdaging, omdat hun financiële prestaties vaak gemaskeerd worden door kunstmatige steun. Traditionele financiële ratio's, zoals de rentedekkingsratio en de schulden/eigen vermogen ratio, zijn niet altijd betrouwbaar. Nieuwe benaderingen, zoals het gebruik van machine learning en big data analyse, kunnen helpen om zombiebedrijven te identificeren op basis van een breder scala aan factoren, waaronder operationele prestaties, marktaandeel en innovatieactiviteiten. Het aanpakken van het probleem vereist een gecoördineerde aanpak, waarbij overheidsbeleid, toezicht van toezichthouders en verantwoordelijkheidsgevoel van de financiële sector samenkomen.

Het is belangrijk om een kader te creëren dat bedrijven aanmoedigt om te herstructureren of te liquideren in plaats van kunstmatig in leven te houden. Dit kan door het versoepelen van faillissementswetgeving, het bieden van incitivi voor herstructurering en het aanmoedigen van transparantie en openheid in de financiële verslaggeving. Door een meer proactieve en realistische benadering te hanteren, kan de negatieve impact van een ‘zombillion’ worden geminimaliseerd en de basis worden gelegd voor een gezondere en duurzamere economische groei.